ನವದೆಹಲಿ : ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕುಲಶೇಖರಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ 950 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚದ ‘ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಸಂಕೀರ್ಣ’ದ (SLC) ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರ (IN-SPACe), ಇಸ್ರೋ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಈ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅರ್ಹ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಬಿಡ್‌(ಇಒಐ)ಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ.
ಏನಿದು ದ್ವಿತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರ?
ತೂತುಕುಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಲಶೇಖರಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ನೂತನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ‘ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ’ಗಳ (SSLV) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಸ್ರೋದ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್‌ನ ‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಕುಲ್ ಕಾಸ್ಮಾಸ್‌ನ ‘ಅಗ್ನಿಬಾನ್’ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳ ಉಡಾವಣೆಗೂ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣ ಬಳಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗಡಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದ ಸುದೀರ್ಘ ‘ಡಾಗ್‌ಲೆಗ್ ಮ್ಯಾನ್ಯೂವರ್’ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದತ್ತ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯವಾಗಲಿದ್ದು, ರಾಕೆಟ್‌ಗಳ ಉಪಗ್ರಹ ಹೊರಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ.
ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಮಾನದಂಡ, ಷರತ್ತು
ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಇಸ್ರೋ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಿದ್ದು, ಆರಂಭಿಕ ಮೂರು ಉಡಾವಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಅವಕಾಶವು ಎಲ್ಲ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಕಂಪನಿಯು ಕನಿಷ್ಠ 7 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 3,500 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 2,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠ 1,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂಬ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇನು?
ಆಸಕ್ತ ಕಂಪನಿಗಳು ‘ಭಾರತ್‌ಕೋಶ್’ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದು, ಆಗಸ್ಟ್ 24, 2026 ನೋಂದಣಿಗೆ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಕುಲಶೇಖರಪಟ್ಟಣಂ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಭೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರ ದೊರೆತಂತಾಗಲಿದ್ದು, ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಹಾದಿ ಸುಗಮವಾಗಲಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : 7 ಕೋಟಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ EPFO ಖಡಕ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ : ಈ ವಂಚನೆ ಜಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರಿ!
