ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ಕದನವಿರಾಮ ಸಂಧಾನ | ಟ್ರಂಪ್ ಆಪ್ತ ರಿಕಿ ಗಿಲ್‌ಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಗೌರವ ; ಹೊಸ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ?

ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್/ನವದೆಹಲಿ: ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂದೂರ’ ನಂತರದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಅಧಿಕಾರಿ ರಂಜಿತ್ ‘ರಿಕಿ’ ಸಿಂಗ್ ಗಿಲ್ ಅವರಿಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ನಂಬಿಕಸ್ತ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿರುವ ರಿಕಿ ಗಿಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿರುವ ಈ ಗೌರವವು, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ‘ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ’ಯ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ವಿಭಾಗದ ಹಿರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುವ 37 ವರ್ಷದ ರಿಕಿ ಗಿಲ್ ಅವರಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಮಾರ್ಕೊ ರೂಬಿಯೊ ಅವರು ‘ಎನ್‌ಎಸ್‌ಸಿ ಡಿಸ್ಟಿಂಗ್ವಿಶ್ಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್’ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಮೇ 10ರಂದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಏರ್ಪಟ್ಟ ಕದನವಿರಾಮ ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ಗಿಲ್ ಅವರು ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ವೇತಭವನ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಚದುರಂಗದಾಟ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಿಲುವು

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಯಾವುದೇ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತವು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಬಲವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಶಿಮ್ಲಾ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಲಾಹೋರ್ ಘೋಷಣೆಯ ಅನ್ವಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಅಚಲ ನಿಲುವು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕದನವಿರಾಮ ಸಂಧಾನದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿರುವುದು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮ ನಿಲುವಿಗೆ ಎದುರಾದ ಸವಾಲಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ತಾವೊಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಧಾನಕಾರ ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರಿಕಿ ಗಿಲ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು, ಭಾರತದ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ನಡುವೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಧಾನಕಾರನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಲು ನಡೆಸಿದ ‘ಸಾಫ್ಟ್ ಪುಶ್’ ಅಥವಾ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಯಾರು ಈ ರಿಕಿ ಗಿಲ್?

ಪಂಜಾಬ್ ಮೂಲದ ಸಿಖ್ ವೈದ್ಯ ದಂಪತಿಗಳ ಪುತ್ರನಾಗಿ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ರಿಕಿ ಗಿಲ್, ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಪ್ರತಿಭೆ. ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಬರ್ಕ್ಲಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಗಿಲ್, ಕೇವಲ 17ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಗವರ್ನರ್ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಶ್ವಾರ್ಜಿನೆಗರ್ ಅವರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಂದೇ ಇವರನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ‘ವಂಡರ್‌ಕೈಂಡ್’ (ಅಪಾರ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬಾಲಕ) ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಗಿಲ್, ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಅತಿ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಟ್ರಂಪ್ 2.0 ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಇವರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಇವರು, ಐಎಂಇಸಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಮತ್ತು ಸುಂಕದ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು.

ತಜ್ಞರ ಆಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

ರಿಕಿ ಗಿಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿರುವ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದ ಹಿರಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರು ತೀವ್ರ ಅಚ್ಚರಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕನ್ವಲ್ ಸಿಬಲ್ ಅವರು ಈ ಕುರಿತು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿ, “ಮಧ್ಯಮ ಹಂತದ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿದರು ಎಂಬುದು ಕಲ್ಪಿತ ಕಥೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಇಂತಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವುದು ಭಾರತವನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ತಂತ್ರವಷ್ಟೇ,” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಎನ್.ಎನ್. ಓಜಾ ಅವರು ಸಹ, ಇದು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಮೂರನೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಇಲ್ಲ’ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಅಮೆರಿಕ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಕೂಡಿ ಬಂತು ಕಂಕಣ ಭಾಗ್ಯ | ವಾದ್ರಾ ಕುಟುಂಬದ ಭಾವಿ ಸೊಸೆ ಯಾರು ಗೊತ್ತಾ?