ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಠಿಣ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ಬೇಸತ್ತಿರುವ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ, ಇದೀಗ ಪಶ್ಚಿಮದ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಒಂದು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅದುವೇ 162 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗ. ಇದು ಕೇವಲ ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ನ ರಚನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬಲ್ಲ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ಆರ್ಥಿಕ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷ್ಫಲಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ಒಂದು ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, “ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತವೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಲಿದೆ. ಬದಲಿಗೆ, “ಅವು ಯಾವಾಗ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತವೆ?” ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಉಳಿಯಲಿದೆ.
ರಾಶ್ತ್-ಅಸ್ತಾರಾ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮಾರ್ಗ
ಈ 162 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವು ಇರಾನ್ನ ರಾಶ್ತ್ ನಗರವನ್ನು ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸ್ತಾರಾ ನಗರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ (INSTC) ಎಂಬ 7,200 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಬೃಹತ್ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲದ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಿಡಾರ್, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಶೇ. 30ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾಗಾಟದ ಸಮಯವನ್ನು 37 ದಿನಗಳಿಂದ ಕೇವಲ 19 ದಿನಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಪಾಲಿಗೆ ಇದು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರವಲ್ಲ, ಇದೊಂದು “ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮಾರ್ಗ”.
ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ಸಂಘರ್ಷ
ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಲಾಗದು. ಇದು “ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷ” (confrontation by construction) ಎಂದೇ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸುಮಾರು 1.6 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುರೋ ವೆಚ್ಚದ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ರಷ್ಯಾದ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಗಳೇ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2025ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ನಡುವೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ 20 ವರ್ಷಗಳ “ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ”ದ ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಾರಿಡಾರ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ‘ಪರಕೀಯ’ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗದೆ, ಸಮಾನಾಂತರ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ‘ಪ್ರಮುಖ ಆಟಗಾರರಾಗಿ’ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿವೆ.
ಪಶ್ಚಿಮದ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು
ಈ ಕಾರಿಡಾರ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತೈಲ, ಅನಿಲ, ಉಕ್ಕು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಲಿವೆ. ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆ ಅಥವಾ ಮಲಕ್ಕಾ ಜಲಸಂಧಿಯಂತಹ ಕಡಲ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಿಗ್ಬಂಧನ ವಿಧಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಈ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಹೊಸ ಜಾಗತಿಕ ಅಕ್ಷದ ಉದಯ
ಚೀನಾದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ‘ಬೆಲ್ಟ್ ಆ್ಯಂಡ್ ರೋಡ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್’ (BRI) ಯೋಜನೆಯು INSTCಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದವರೆಗೆ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪಾರ ಜಾಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. BRICS ಮತ್ತು ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆಯಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಈ ಹೊಸ ಬಣವು ಪಶ್ಚಿಮದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ‘ಅಕ್ರಮ’ ಎಂದು ಮೌನವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ‘IMEC’ ಇನ್ನೂ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿದೆ, ಆದರೆ INSTC ಈಗಾಗಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ರಾಶ್ತ್ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಾರಾ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ರೈಲು ಹಳಿಯು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಜಗತ್ತು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಏಕಧ್ರುವಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಬೆಂಗಳೂರು | ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಆಸ್ತಿ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟು ಮಗಳಂತೆ ಸಾಕಿದ್ದ ಮನೆಗೆ ಕನ್ನ ಹಾಕಿದ ಯುವತಿ ಅರೆಸ್ಟ್!



















