ನೇಪಾಳ ಜಲಪ್ರಳಯ ಆಯ್ತು, ಬಂಗಾಳಕ್ಕೂ ಎದುರಾಗಲಿದೆಯೇ ಹಿಮಪಾತದ ಸರಣಿ ಆಪತ್ತು?

ನವದೆಹಲಿ : ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಜಲಪ್ರಳಯ, ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹವು ಪೂರ್ಣ ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯನ್ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆತಂಕವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ. ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ನಿರೂಪಿಸಿದೆ.

ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಕೊಂಡಿಯಂತೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಈ ‘ಸರಣಿ ಆಪತ್ತುಗಳು’ (Cascading Disasters) ಈಗ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ತೀವ್ರ ಕಳವಳಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನಾಹುತವು ಮತ್ತೊಂದು ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ತೀವ್ರ ಭೂಕಂಪವು ಕಲ್ಲು ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಈ ಸಡಿಲಗೊಂಡ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹಿಮವು ನದಿಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಿ ಕೃತಕ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಂದೆ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಒಡೆದುಹೋದಾಗ ಕೆಳಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೀಕರ ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಮಸರೋವರಗಳು ಸ್ಪೋಟಗೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಕುಸಿತಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ದುರಂತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಅಪಾಯ?

ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂನಂತೆ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬೃಹತ್ ಹಿಮಸರೋವರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಹಿಮಾಲಯನ್ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ಬಂಗಾಳದ ಈ ಗಿರಿಧಾಮ ಪ್ರದೇಶವು ಭೂಕಂಪನ ವಲಯ 4 (Seismic Zone IV) ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ತೀವ್ರ ಭೂಕಂಪ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಮಳೆಯ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ದಕ್ಷಿಣ ಲಹೋನಾಕ್ ಸರೋವರ ಒಡೆದು ಬಂದ ಪ್ರವಾಹವು ತೀಸ್ತಾ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಕಲಿಂಪಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಹಾನಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ದುರಂತವು ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕೆಳಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೇ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನ

ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯು ಉನ್ನತ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹಿಮ ಹಾಗೂ ಬಂಡೆಗಳ ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಹಿಮ ಕರಗುವಿಕೆ ವೇಗಗೊಂಡು, ಹಿಮಸರೋವರಗಳ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ‘ಇಸಿಮೋಡ್’ (ICIMOD) ಸಂಸ್ಥೆಯ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯ ಭಾಗವು 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ‘ಗರಿಷ್ಠ ಹಿಮಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟ ಅಪಾಯ’ದ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಲಿದೆ. ಈ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಅಪಾಯ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಆಪತ್ತು ಎದುರಿಸಲು ಬದಲಾಗಬೇಕಿದೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ನೇಪಾಳದ ದುರಂತವು ನಮ್ಮ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಭೂಕಂಪ, ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರಣಿ ಘಟನೆಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕಿದೆ. ಹಿಮಸರೋವರಗಳ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನದಿ ಪಾತ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ ಆಧುನಿಕ ‘ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಹಿಮಾಲಯನ್ ವಲಯಕ್ಕೆ ಈಗ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಜ್ಞರು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಕಡಲಾಳದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಬಲ : ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಇಂದು ಸ್ವದೇಶಿ ‘ಡಿಎಸ್‌ವಿ ನಿಪುಣ್’ ನೌಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ!