ನವದೆಹಲಿ/ಶ್ರೀನಗರ : ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಭಾರತವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಿಂಧೂ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ತನ್ನ ಮೃದು ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟಿರುವ ಭಾರತ, ಇದೀಗ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಚೆನಾಬ್ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಕಿಯಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತಗತಿ ಮುಗಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಭಾರತ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲುಗೈ ಎಂದೇ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರಗಳೇನು? ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಹಿಡಿತ ಬಿಗಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ.
ಏನಿದು ಚೆನಾಬ್ ‘ಫಾಸ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್’ ಯೋಜನೆ?
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ (Upper Chenab Basin) ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಸಮರೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಚಿವ ಮನೋಹರ್ ಲಾಲ್ ಖಟ್ಟರ್ ಅವರು ಜನವರಿ 5 ರಂದು ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡು, ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಗಡುವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು ಯಾವುವು?
- ಪಾಕಲ್ ದುಲ್ (Pakal Dul): 1,000 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಗಡುವು: ಡಿಸೆಂಬರ್ 2026.
- ಕಿರು (Kiru): 624 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಗಡುವು: ಡಿಸೆಂಬರ್ 2026.
- ಕ್ವಾರ್ (Kwar): 540 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಗಡುವು: ಮಾರ್ಚ್ 2028.
ಒಪ್ಪಂದ ತಡೆಹಿಡಿದಿದ್ದಕ್ಕೂ, ಇದಕ್ಕೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ?
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಸಿಂಧೂ ನೀರು ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪಶ್ಚಿಮದ ನದಿಗಳಾದ ಸಿಂಧೂ, ಝೀಲಂ ಮತ್ತು ಚೆನಾಬ್ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ನದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಂತಹ ಸೀಮಿತ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು.
ಆದರೆ, ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಭಾರತವು ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿದೆ. “ರಕ್ತ ಮತ್ತು ನೀರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ನಿಲುವಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ ಭಾರತ, ತನ್ನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತನಗಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮುಗಿಸುವುದೆಂದರೆ, ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಿಗಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇಷ್ಟು ದಿನ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಸಮರ್ಪಕ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೀಳಲಿದೆ.
ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ
ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಮನೋಹರ್ ಲಾಲ್ ಖಟ್ಟರ್ ಅವರು ಸಲಾಲ, ಸವಾಲ್ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ರಾಟ್ಲೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎನ್ಎಚ್ಪಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಭೆ ನಡೆಸಿರುವ ಅವರು, ಭೌಗೋಳಿಕ ಸವಾಲುಗಳು ಏನೇ ಇದ್ದರೂ ನಿಗದಿತ ಗಡುವು ಮೀರಬಾರದು ಎಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ಮತ್ತು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಸವಾಲುಗಳಿಂದ ವಿಳಂಬವಾಗಿದ್ದವು. ಈಗ ಆ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ವೇಗ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಲಾಭಗಳೇನು?
ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ : ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್ಗೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ತಗ್ಗಿ, ಪೀಕ್ ಅವರ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಬಹುದು.
ನೀರಾವರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ : ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ, ಚೆನಾಬ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ : ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೂ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಉತ್ತೇಜನ. ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಏಳಿಗೆಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ. ದಶಕಗಳಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ತಕರಾರುಗಳಿಗೆ ಮಣಿದು ಅಥವಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಹೆದರಿ ವಿಳಂಬವಾಗಿದ್ದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಈಗ ಜೀವ ಬಂದಿದೆ. ಸಿಂಧೂ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಮಾನತು ಮತ್ತು ಚೆನಾಬ್ ಯೋಜನೆಗಳ ವೇಗವರ್ಧನೆಯು, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಹೂಡಿರುವ ಪ್ರಬಲ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ DRDO ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಜೆಆರ್ ಎಫ್ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿ | ಸಂದರ್ಶನದ ದಿನಾಂಕ ಇಲ್ಲಿದೆ
