ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಚಾಲನೆ : ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಹೊಸ ಮುನ್ನುಡಿ

ನವದೆಹಲಿ : ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಇಂದು ಹರ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ರೈಲು ಉತ್ತರ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹರ್ಯಾಣದ ಜಿಂದ್-ಸೋನಿಪತ್ ನಡುವಿನ 89 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ರೈಲ್ವೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ವಿಶ್ವದ ಆಯ್ದ ದೇಶಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.

ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೈಲು ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ಕೋಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ರೈಲನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಡೀಸೆಲ್ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಚ್ಛ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಲಿದೆ. ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿರುವ ಇದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ರೈಲು ಸಂಚಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಶೇಖರಣೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಮರುಪೂರಣ (Refuelling) ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರೈಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೇನು?

ಈ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು 10 ಬೋಗಿಗಳನ್ನು (ಕೋಚ್) ಹೊಂದಿದ್ದು, 1200 ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ಚಾಲಿತ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಗರಿಷ್ಠ 110 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಸದ್ಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗಂಟೆಗೆ 75 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 2,600 ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿನ್ಯಾಸದ ಹಂತದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮೂಲಮಾದರಿಯ (ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್) ಉತ್ಪಾದನೆಯವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಚಾರದ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು

ಈ ರೈಲು ಜಿಂದ್ ಜಂಕ್ಷನ್, ಗೊಹಾನಾ ಜಂಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಸೋನಿಪತ್ ನಗರಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಿದೆ. ಜಿಂದ್ ಸಿಟಿ, ಪಾಂಡು ಪಿಂಡಾರಾ ಜಂಕ್ಷನ್, ಲಲಿತ್ ಖೇಡಾ ಹಾಲ್ಟ್, ಭಾಂಬೇವಾ, ಇಸಾಪುರ್ ಖೇರಿ ಹಾಲ್ಟ್, ಬುಟಾನೆ ಹಾಲ್ಟ್, ಖಾಂಡ್ರಾಯ್ ಹಾಲ್ಟ್, ರಬ್ರಾ ಹಾಲ್ಟ್, ಲಾತ್ ಹಾಲ್ಟ್, ಮೊಹಾನಾ ಮತ್ತು ಬರ್ವಾಸ್ನಿ ಹಾಲ್ಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 12 ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲು ನಿಲುಗಡೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಧನೆ

ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಜಗತ್ತಿನ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ದೇಶಗಳ ಲೀಗ್‌ಗೆ ಈಗ ಭಾರತವೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜರ್ಮನಿಯು ‘ಅಲ್ಸ್ಟೋಮ್ ಕೊರಾಡಿಯಾ ಐಲಿಂಟ್’ ಎಂಬ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು.

ಇದು 2022 ರಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಮರುಪೂರಣವಿಲ್ಲದೆ 1,175 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಚಲಿಸಿ ದಾಖಲೆ ಬರೆದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ 2024 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ‘ಜೆಮು’ ಹೆಸರಿನ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರೆ, ಜಪಾನ್ ದೇಶವು 2027 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ವೇಳೆಗೆ ‘ಹೈಬಾರಿ’ ಹೆಸರಿನ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ರೈಲನ್ನು ಹಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾಗತಿಕ ಪೈಪೋಟಿಯ ನಡುವೆ ಭಾರತವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಡಿ.31ರೊಳಗೆ ಜಿಬಿಎ ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿಸಿ – ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಖಡಕ್‌ ಸೂಚನೆ!